In Turkije begint wingfoilen bij één baai: die van Alaçatı, op het schiereiland Çeşme, zo’n 90 km over de snelweg van de luchthaven van İzmir. Je staat er tot ver uit de kust op de bodem, van juni tot en met september zet een noordenwind de toon en drie stations delen het water. Ruim een halfuur rijden van dezelfde luchthaven ligt Urla, met een kitestation aan het strand van Gülbahçe dat ook wingles geeft.
Zuidelijker begint het kitegebied. Akyaka, aan de Golf van Gökova, heeft een officieel kiteveld aan het strand van Akçapınar. Op het schiereiland van Bodrum ligt de baai van Akyarlar, met diep water en harde wind voor wie al zelfstandig foilt. En aan de Turkse Rivièra rond Antalya geeft een kiteschool op drie plekken ook wingles. Naar Çeşme gaat Corendon met een pakketreis; de rest bereik je met een vlucht naar İzmir, Bodrum, Dalaman of Antalya.
Alaçatı: een standgebied van 500 bij 300 meter
Op de kaart heet de baai Yumru Koyu. Hij is U-vormig en ruim 2 km diep, en aan de westkant ligt een vlak van zo’n 500 bij 300 meter waar je overal kunt staan. Daar begin je zolang je nog niet meteen op de foil komt. Reken op een wandeling van 100 tot 150 meter met board en wing door het water voordat het diep genoeg is om te starten.
De wind komt sideshore van links. Bij harde noordenwind wordt het water onrustig. Op drukke zomerdagen kruis je tegen de wind in naar de oostoever, waar het vlakker is en een tweede standgebied ligt van zo’n 100 bij 300 meter. Kiters hebben hun eigen hoek in het zuidoosten, apart van de windsurfers en de wingfoilers.
Een donkere vlek dicht bij de kant kan een ondiepte zijn, of een veld zeegras. Vaar daar voorzichtig, is het advies van een stationmanager in de baai.
GoTürkiye, het Turkse toeristenbureau, noemt voor Alaçatı wind van 15 tot 25 knopen (grofweg 30 tot 45 km/u) en grote ondiepe vlakken. Windsurfers komen er vooral van mei tot en met september, de maanden waarin er nationale en internationale wedstrijden op de kalender staan.
ASPC, Myga en Sun Surf aan dezelfde baai
Alaçatı Surf Paradise Club, kortweg ASPC, is volgens het Duitse blad surf het grootste watersportstation van Turkije. Het blad telde er meer dan 120 windsurfboards, 20 wingfoilboards en 20 instructeurs. ASPC is verhuisd naar een nieuwe plek vooraan in de baai, nog altijd in het midden, met een korte weg naar het water. Het adres is Alaçatı Mahallesi 18012 Sokak No. 3, Liman Mevkii, Çeşme, İzmir.
Wingles geeft ASPC in vijf talen, op materiaal van Fanatic, Gaastra, F1, Duotone en Neilpryde. Je kiest privéles of les in een groep, en bij elk niveau zijn de verzekering van het materiaal, een wetsuit, een zwemvest en een helm inbegrepen. De cursus loopt in vier stappen:
- A1: het materiaal leren kennen en de wing beheersen, op een trainingsboard
- A2: oefenen
- B1: voor het eerst op een foilboard
- B2: gecontroleerd varen, hoogte lopen en bochten maken
Huur je los, dan staan er wings van het type GA Wing Cross van 3,5 tot 6,2 m² klaar, met Neilpryde Glide, Fanatic Aero-boards en foils van GA.
Myga Surf City
Myga ligt het verst aan de windkant van de baai en werkt met materiaal van Duotone, Severne en Patrik. Van 2008 tot en met 2010 werd hier de wereldbeker windsurfen van de PWA gevaren.
Sun Surf Alaçatı
Sun Surf zit op het terrein van het Alacati Beach Resort, waar vroeger ION Club Alaçatı zat. Het wingmateriaal komt van Duotone, de kitelessen lopen via de school High Tide, en je kunt er terecht van je allereerste les tot gevorderd foilen. Het station ligt aan de lijzijde van de baai, waar het water dieper wordt. Dat komt goed uit zodra je op de foil staat.
Lesprijzen en huurtarieven vraag je bij elk station op. Noem in je mail je niveau, het aantal dagen en of je privé of in een groep wilt leren; dan kun je drie offertes naast elkaar leggen.
Meltem, de zomerwind van de Egeïsche Zee
In juni, juli en augustus waait er over de Egeïsche Zee en het oosten van de Middellandse Zee een hardnekkige noordenwind. Een studie van de Technische Universiteit van Istanbul beschrijft dat patroon. In Turkije heet die wind meltem, in Griekenland meltemi: dezelfde zomerwind als bij wingfoilen op de Griekse eilanden.
In Alaçatı staat de meltem van juni tot en met september. De warmte van het land versterkt hem, en rond het middaguur komt hij goed op gang. Tussen 9 en 12 uur ’s ochtends is de wind nog zacht genoeg voor beginners. Daarna neemt hij toe, tot hij aan het eind van de middag het hardst waait.
Het blad surf rekent in de zomer op een windkans tot 70%. Juli en augustus zijn het constantst, en van eind mei tot in oktober is de wind er meestal; de locals zelf vinden juni en september het mooist. Het blad noemt een gemiddelde van 15 tot 25 knopen. In het voorjaar, het najaar en de winter gaat het soms boven de 30 knopen. Dan nemen andere winden het over, zonder vast dagritme.
Zeewater per maand
Vanaf juni zit het water in Alaçatı rond de 20 °C, in juli en augustus boven de 25 °C. Een shorty of een 3/2 is genoeg, en op sommige dagen vaar je in een boardshort met een lycra. Aan de Middellandse Zeekust is het zeewater elke maand een paar graden warmer dan aan de Egeïsche kust.
Veeg opzij voor de andere kolommen
| Maand | Egeïsche kust | Middellandse Zeekust |
|---|---|---|
| Januari | 13,9 | 16,7 |
| Februari | 13,3 | 16,0 |
| Maart | 14,0 | 16,6 |
| April | 15,9 | 18,1 |
| Mei | 18,8 | 20,8 |
| Juni | 22,1 | 23,9 |
| Juli | 24,2 | 26,7 |
| Augustus | 24,6 | 28,1 |
| September | 23,3 | 27,0 |
| Oktober | 20,8 | 24,6 |
| November | 18,0 | 21,4 |
| December | 15,6 | 18,5 |
Urla: een kitestation dat ook wingles geeft
Gülbahçe ligt net geen 45 km van de luchthaven van İzmir, ongeveer 35 minuten over de snelweg. Aan dat strand bij Urla ligt Urla Surf House. Het is in de eerste plaats een kitestation; wingfoilen komt erbij, met cursussen voor beginners, voor gevorderden en voor freestyle. De trainers komen uit verschillende landen en geven les in het Engels.
Je eigen materiaal kun je er opslaan, er is een lounge, en het restaurant en het café van het Urla Surf House Hotel liggen een paar meter van het station. Regelmatig neemt het station riders mee naar een vlakwaterspot verder bovenwinds.
De meltem komt hier uit het noorden tot oosten, van juni tot en met september, en past bij wings van 4 tot 5 m². Hij begint vroeg in de ochtend en houdt aan tot 15 of 16 uur.
Een vissershaven houdt de golven weg bij het instapgebied; daarbuiten kan het water onrustig worden. Het strand heeft stevig zand en geen rif. Vlak voor het station is het ondiepe water van de kiters, en dat zijn er veel, dus wingfoilers starten een eind verderop. Op sommige plekken is het voorste deel zo ondiep dat je beter bovenwinds of iets verder uit in dieper water begint. Het oefengebied, een groot vlak waar je tot je borst in het water staat, ligt naast de freeridespot.
Op zo’n 6 km van het centrum van Gülbahçe ligt nog een kitestrand, in een moerasgebied met ondiep water voor beginners. Na een wingcursus bij Urla Surf House kun je op verzoek een Turks brevet krijgen. Een internationaal erkend IWO-certificaat geeft het station niet.
Akyaka en het kiteveld van Akçapınar
Akyaka ligt aan de Golf van Gökova, 25 km van het centrum van Muğla aan de weg van Muğla naar Marmaris. De golf wordt in het oosten begrensd door Köyceğiz en in het zuiden door Marmaris. Vanaf de luchthaven van Dalaman is het 60 km, ongeveer een uur rijden.
GoTürkiye rekent Akyaka tot de beste kitebestemmingen van het land: thermische wind, ondiep water met een zandbodem en een vaarbaan van drie kilometer. De kitescholen zitten op loopafstand van elkaar aan het strand van Akçapınar, minder dan een paar kilometer van het dorp.
Het gouverneurschap van Muğla liet circa 3,5 km kust registreren als kiteveld, binnen een archeologisch terrein van de eerste graad, met toestemming van de Raad voor Monumenten en het agentschap voor de bescherming van bijzondere gebieden. Hürriyet Daily News meldde dat in 2016. Op het water gelden de afspraken van de school waar je huurt of les neemt.
Voor een windstille dag: in de streek gaan kano’s en supboards de rivier de Azmak op.
Bodrum, de Turkse Rivièra en de rest van de kust
Akyarlar, een baai op het schiereiland van Bodrum, noemt GoTürkiye een plek voor ervaren surfers: diep water en harde wind. Voor een eerste les is dat de verkeerde combinatie, want je kunt nergens staan. Foil je al zelfstandig, dan ligt de baai binnen bereik van de luchthaven Milas-Bodrum, die 36 km ten noordoosten van Bodrum ligt en 16 km ten zuiden van Milas.
Aan de Turkse Rivièra rond Antalya geeft minstens één kiteschool ook wingles, bij Kemer, Çamyuva en Finike. Het water is daar warmer dan aan de Egeïsche kust, in augustus gemiddeld 28,1 °C. Antalya haal je vanaf veel luchthavens in Nederland en België, de meeste routes alleen in de zomer.
GoTürkiye noemt nog meer plekken waar windsporters komen. De baai van Saros (windsurfen en kiten), Ayvalık (surfen en kiten), Datça met een winderige baai en een surfcentrum (mei tot en met september), en Sarıgerme bij Dalaman, met kite- en windsurfclubs. Het eiland Gökçeada heeft volgens het toeristenbureau op 300 dagen per jaar windsurfwind, aan het strand van Aydıncık. Daar draait het om windsurfen en kiten, dus neem je eigen set mee of vraag bij de clubs naar wingmateriaal. Wat je meeneemt, lees je bij de onderdelen van een wingfoilset.
Pakketreis met Corendon of TUI
Corendon, een Nederlandse touroperator die lid is van ANVR en SGR, verkoopt Çeşme als pakketreis met vlucht en hotel of als los hotel, met vertrek vanaf luchthavens in Nederland en België. Op de Çeşme-pagina van Corendon staat Alaçatı als geliefd bij windsurfers en kitesurfers, om de constante wind, het ondiepe water en de omgeving. Pırlanta, het rustigere strand naast Ilıca, is volgens de touroperator vooral een kitestrand.
Voor een wingweek komt vooral het Fly & Go-pakket bij Premier Solto in Alaçatı in aanmerking, op corendon.nl en op corendon.be. Een huurauto zit erbij, dus er is geen transfer van het vliegveld; je slaapt op basis van logies met ontbijt, aan een zandstrand op een kilometer of drie van het centrum van Alaçatı. Een windsurfschool ligt volgens Corendon op een paar minuten lopen. Met de auto rijd je zelf naar het station van je keuze in de baai, en ben je ook in Urla als de wind daar beter staat.
TUI verkoopt reizen naar de Turkse Egeïsche kust met vertrek vanaf Amsterdam en Brussel Zaventem, maar Çeşme en Alaçatı staan er niet apart in. Met TUI kies je een hotel elders aan die kust en rijd je op winddagen naar de baai.
Welke luchthaven bij welke spot
Voor de wingplekken aan de Turkse kust vlieg je naar een van vier luchthavens. Naar İzmir vlieg je rechtstreeks vanaf Amsterdam en Brussel, al gaan veel van die vluchten alleen in de zomer. Bodrum en Dalaman hebben zomervluchten vanaf dezelfde twee steden, en Antalya haal je vanaf veel luchthavens in Nederland en België.
Veeg opzij voor de andere kolommen
| Spot | Luchthaven | Afstand | Vanuit Nederland en België |
|---|---|---|---|
| Alaçatı | İzmir (ADB) | rond de 90 km over de snelweg | rechtstreeks uit Amsterdam en Brussel, veel routes alleen in de zomer |
| Urla, Gülbahçe | İzmir (ADB) | net geen 45 km, ruim een halfuur | rechtstreeks uit Amsterdam en Brussel, veel routes alleen in de zomer |
| Akyaka | Dalaman (DLM) | 60 km, ongeveer een uur | zomervluchten uit Amsterdam en Brussel |
| Akyarlar, schiereiland van Bodrum | Milas-Bodrum (BJV) | luchthaven op 36 km van Bodrum | zomervluchten uit Amsterdam en Brussel |
| Kemer, Çamyuva, Finike | Antalya (AYT) | - | vanaf veel luchthavens, de meeste in de zomer |
Turkije houdt sinds september 2016 het hele jaar UTC+3 aan en zet de klok niet meer om. In de zomer loopt het land daardoor een uur voor op Nederland en België, in de winter twee uur.
Paspoort, identiteitskaart en regels op het water
Wie Turkije in mag, regelt de Turkse wet. Artikel 7, lid 1, onder b, van Wet nr. 6458 op Vreemdelingen en Internationale Bescherming (Resmî Gazete nr. 28615 van 11 april 2013) weigert de toegang aan vreemdelingen zonder paspoort of vervangend document dat nog minstens zestig dagen geldig is na het einde van hun visum, hun visumvrijstelling of hun verblijfsvergunning.
Met een Nederlands paspoort of een Nederlandse identiteitskaart heb je voor een verblijf tot 90 dagen geen visum nodig. Nederlandwereldwijd, het reisadvies van de Nederlandse overheid, vraagt dat het document bij aankomst nog minstens 150 dagen geldig is, en dat er in een paspoort nog minstens een lege bladzijde zit. Belgen hebben voor een verblijf tot 90 dagen evenmin een visum nodig, volgens de FOD Buitenlandse Zaken. Turkije aanvaardt de Belgische eID, de Kids-ID, de tijdelijke identiteitskaart en het tijdelijke identiteitsbewijs. Onze lezing van artikel 7: het Belgische document moet geldig zijn voor je hele verblijf plus nog minstens 60 dagen. Juridisch advies is dit niet; kijk voor je vertrek nog even in het reisadvies van je eigen overheid.
Draag je paspoort of identiteitskaart altijd bij je. De Turkse politie controleert regelmatig identiteiten.
Op het water
Op het water volg je de regels van het station waar je huurt of les neemt, en op een boot die van de schipper. In Alaçatı houden de kiters zich aan het zuidoosten van de baai, apart van de wingfoilers en windsurfers.
Bij een ongeluk bel je 112 voor de ambulance. De politie heeft 155, de brandweer 110 en de Jandarma (gendarmerie) 156.
Heb je nog nooit op een wing gestaan, lees dan eerst hoe wingfoilen werkt en wat je in de eerste uren leert. Zoek je wind voor de wintermaanden, dan ligt wingfoilen in Marokko meer voor de hand, en voor een week in Europa met harde wind is er wingfoilen in Tarifa. Meer foilbestemmingen staan bij de efoilspots in Europa en verder.