Is efoilen op het Comomeer toegestaan?

Ja. Het meerbestuur van het Lario noemt de efoil bij naam in zijn ordonnantie van 20 februari 2026 en stelt eisen aan daglicht, onderlinge afstand en het zwemvest.

Vraagt de Italiaanse wet een patente nautica voor een efoil?

Niet per se. Het Codice della nautica eist het Italiaanse vaarbewijs voorbij zes mijl uit de kust, voor elke moto d’acqua en dichter bij de kust zodra de motor sterker is dan 30 kW. Onder moto d’acqua verstaat die wet een jetpomp; een board met schroef valt er volgens onze lezing buiten. Bij een efoil met jetaandrijving laten we de vraag open.

Gaat er op het Ortameer altijd een instructeur mee?

Ja. E‑Foil Experience in Orta San Giulio, de enige aanbieder die we op dat meer kennen, laat je nooit alleen rijden.

Welke Italiaanse scholen blijven na de zomer open?

Garganosurf in Vieste gaat pas begin november dicht. Locals Crew in de Salento geeft zelfs het hele jaar door les.

Gaat een efoilaccu mee op de veerboot naar Sardinië?

Met een melding vooraf. GNV vraagt een verklaring voor lithiumaccu’s in voertuigen en uitrusting.

Is het water bij Capo Caccia verboden terrein?

Binnen het beschermde zeegebied wel. Het reglement van 2026 sluit elektrische surfplanken daar uit.

Efoil in Italië: Comomeer, Lago Maggiore en de zee

Zes efoilaanbieders vonden we op het Comomeer, en op het Lago Maggiore nog eens zes. Aan zee zitten scholen en verhuurders van Finale Ligure tot Otranto. Op Sardinië vind je ze in het noordoosten en in het westen. Rome geeft met een paar landelijke wetten het kader, maar de regels die op het water tellen, schrijven kustwachtdistricten, meerbesturen en regio’s.

Het Gardameer blijft hier buiten beeld. Sinds 15 mei 2026 verbiedt de provincie Trento elektrische foils bij Riva del Garda en Torbole; de rest van het meer staat op de pagina over efoilen op het Gardameer.

Meren, kust en eilanden naast elkaar

Water van 21,4 °C in juni, 23,8 °C in juli, 24,1 °C in augustus en zo’n 20 °C in september: dat zijn de modelgemiddelden voor het Lago Maggiore. In voorjaar en najaar heb je er een wetsuit nodig. Aan zee ligt het tienjaarsgemiddelde van juni tot oktober op 20 °C of meer, bij Olbia, La Spezia en Viareggio net zo goed als bij Otranto en Vieste.

Gebied	Soort water	Seizoen volgens de aanbieders	Aanbieders gevonden
Comomeer	meer als een omgekeerde Y; ’s ochtends vlak, voor de Breva	Dervio: half mei tot half september	zes, op vijf plaatsen
Lago Maggiore	groot meer, Italiaans en Zwitsers; ’s ochtends vlak	Ispra: juni tot september	zes
Lago d’Orta	klein, apart meer	niet gepubliceerd	één
Ligurische kust	zee, van Finale Ligure tot Lerici	geen maanden gepubliceerd	drie
Toscaanse kust	zee, van Viareggio tot de Maremma	geen maanden gepubliceerd	drie, op Elba geen
Sardinië	zee, beschutte baaien in het oosten	Porto Cervo: eind mei tot begin oktober	vijf
Puglia	Adriatische en Ionische kust	Vieste: april tot begin november; Salento: het hele jaar	drie

Alle bedragen zijn lijstprijzen, overgenomen van de sites van de aanbieders of van het boekingsplatform Freedome in september 2026. Waar we later keken, staat die datum erbij.

Het langste seizoen heeft Puglia. Op het Ortameer en aan de Ligurische en Toscaanse kust noemen de aanbieders geen maanden; vraag ze dus zelf wanneer ze open zijn.

Wat de Italiaanse nautische wet regelt

Artikel 27, lid 3, onder c van het Codice della nautica da diporto, D.Lgs. 18 luglio 2005 n. 171, laat natanti zonder CE‑markering toe, waaronder “tavole autopropulse o non autopropulse”. Die mogen alleen “entro un miglio di distanza dalla costa” varen. Het woord efoil gebruikt de wet zelf niet. Volgens onze lezing is een efoil zo’n tavola autopropulsa, en dan blijf je op zee binnen één mijl.

Lid 6 van hetzelfde artikel laat het gebruik van deze vaartuigen over aan de “autorità marittima o della navigazione interna territorialmente competenti”. Op zee is dat het kustwachtdistrict. Op een meer is het het meerbestuur of de regio.

Vaarbewijs: artikel 39, lid 1 eist een patente nautica voorbij zes mijl, op elke moto d’acqua en, ook dichter bij de kust, bij een motor boven 30 kW (40,8 CV). Wat een moto d’acqua is, staat in artikel 3, lid 1, onder h: een vaartuig korter dan 4 m met een jetpomp als hoofdaandrijving.
Leeftijd: onder die grenzen moet de bestuurder volgens artikel 39, lid 3, onder b “aver compiuto sedici anni di età”. Voor opleidingen van bondsscholen en de Lega navale geldt die leeftijd niet (lid 4).
Verzekering: zonder WA‑verzekering mag een pleziervaartuig met motor niet op openbaar water, zegt artikel 123, lid 1 van het Codice delle assicurazioni private, D.Lgs. 7 settembre 2005 n. 209. Een efoil valt daar volgens onze lezing onder.
Drijfhulp: bijlage V bij D.M. 29 luglio 2008 n. 146 is vervangen door D.M. 17 settembre 2024 n. 133 (GU n. 222 van 21 september 2024). Deel C, punt 2 schrijft voor boards, kites en moto d’acqua een drijfhulp van klasse 50 of hoger voor, hoe ver je ook van de kust bent.

Hoe het thuis zit, lees je bij wat thuis voor een efoil geldt; op Italiaans water gaat het om de teksten hierboven. EFOIL.FUN op het Comomeer vraagt gasten zelf een persoonlijke verzekering mee te nemen.

Het Comomeer als omgekeerde Y

“Un grande Y rovesciato”, zo beschrijft Treccani het Comomeer. De tak van Como loopt naar het zuidwesten, die van Lecco naar het zuidoosten, en het bovenmeer gaat noordwaarts naar Colico. Wie in Bellagio, Menaggio of Varenna logeert, moet uitwijken: in die drie dorpen zagen we geen aanbieder met een eigen efoilbase.

Zes aanbieders op vijf plaatsen

Water Experience Center in Faggeto Lario, aan de tak van Como, geeft alleen privéles, één op één, vanaf € 160 per uur. Verhuur staat niet op de site. Neem een identiteitskaart of paspoort mee.
Efoil Experience Lecco zit op Camping Rivabella aan de tak van Lecco. Een TryEfoil kost € 130, de volledige cursus in drie opbouwende lessen € 350 en een losse les € 150. Het is een club: je wordt lid en levert een medische verklaring voor recreatief sporten in. Huren mag pas na de cursus. Met E‑Foil Experience op het Lago Maggiore en het Ortameer heeft die club niets te maken.
EFOIL.FUN in Colonno, aan de westoever op een half uur van Como, rijdt op Fliteboard. De Flite Experience kost € 200 per persoon voor 90 minuten met instructeur en uitrusting. Deelnemers zijn minstens 16 en wegen hoogstens 110 kg.
D Lago Foiling zit in Dervio aan de oostoever, en daar kom je met de trein. Starter (1 uur) kost € 100, Amateur (2 uur) € 185 en drie lessen € 285. Vrij rijden kost € 80 per uur, maar pas nadat de instructeurs je hebben getoetst.
Watersports Center Dervio, in hetzelfde dorp, rekent € 75 voor een cursus van 45 minuten, € 105 voor anderhalf uur privé en € 90 voor een uur huur.
Tabo Surf Center in Gera Lario, op de noordpunt, vraagt € 100 voor een half uur les en € 200 voor een uur. Een wetsuit moet je aanhebben, maar die zit er niet bij. Daarnaast word je lid van de sportbond CSEN. Volgens Tabo is het water ’s ochtends het best, voordat de Breva opsteekt.

De ordonnantie van het Lario

De Autorità di Bacino del Lario e dei Laghi Minori noemt de efoil in Ordinanza n. 1/2026 (Menaggio, 20 februari 2026), artikel 4, bij de kleine vaartuigen. Rijden mag alleen overdag bij goed zicht, van een uur na zonsopgang tot zonsondergang. Tussen twee foilers houd je minstens 10 m vrij. Het goedgekeurde zwemvest gaat nooit uit.

Via titel IV van de Lombardische O.P.G.R. 58600/1997 mag de efoil niet op de routes van de lijnboten, niet in en bij havens en niet binnen 100 m van de oever bij zwemzones. Dat geldt op al het water van het meerbestuur, het Lario en de kleine meren. Een overtreding kost € 60 tot € 600 volgens L.R. 6/2012, artikel 57, lid 3. Titel I, punt 1 laat in de strook van 0 tot 50 m alleen zeilboten, roeiboten, waterfietsen, zeilplanken en elektromotoren tot 3 pk onder 5 knopen toe. Van 50 tot 150 m geldt hoogstens 10 knopen. Volgens onze lezing start en land je door die strook op wandeltempo.

Lago Maggiore, drie oevers onder één verdrag

Piemonte op de westoever, Lombardije op de oostoever en Zwitserland in het noorden: op het Lago Maggiore gelden drie regelboeken, onder één Italiaans-Zwitsers verdrag. Zo’n 80% van het water ligt in Italië; de noordpunt hoort bij het Zwitserse Ticino. Met 212,5 km² en 37,5 km³ is het volgens CIPAIS het tweede Italiaanse meer naar oppervlak en volume.

Aanbieders langs het meer

E‑Foil Experience bij Alice Beach in Villaggi, op de Piemontese oever, vraagt € 120 voor een eerste uur, € 380 voor vier uur (bedoeld voor twee personen) en € 800 voor tien uur. Er gaat altijd een instructeur mee. De ondergrens is 16 jaar, en een minderjarige komt met een ouder of voogd die het toestemmingsformulier tekent. Zwemmen moet je kunnen, en meer dan 110 kg mag je niet wegen.
Lakeview eFoil Center ligt op het privéstrand van een camping bij Cannobio, zo’n 800 m voor het dorp als je uit Zwitserland komt. Het is officieel partner van Aerofoils.
Follow Me Adventures in Cannobio rekent € 170 voor een half uur op het land en een uur op het water, voor één persoon.
Circolo del SUP op Erno Beach in Lesa belooft lessen en verhuur, zonder prijs of merk.
DK Summer Club in Ispra, op de Lombardische oever, verkoopt via Freedome een proefles vanaf € 114 voor 45 minuten in totaal, van juni tot september.
Kiteswiss, een Zwitserse school, geeft halve dagen les op Fliteboard vanaf een eigen boot, alleen met instructeur en met hoogstens drie personen. De prijs staat er in Zwitserse frank.

Wat de drie regelboeken zeggen

De Lombardische oever valt onder dezelfde O.P.G.R. 58600/1997 als het Comomeer. Voor Piemonte schrijft D.P.G.R. 22 giugno 2009 n. 5/R, artikel 2, lid 1 voor dat in de kuststrook tot 150 m alleen vaartuigen zonder motor varen; met motor steek je die strook langs de kortste weg over.

Het verdrag zelf, in Zwitserland gepubliceerd als SR 0.747.225.1, zegt in artikel 43, lid 1 dat vaartuigjes korter dan 2,5 m en vergelijkbare kleine toestellen binnen 150 m van de oever blijven en “dürfen keinesfalls mit einem Motor ausgerüstet sein”. Volgens onze lezing beperkt dat motorboards, al is die vraag niet beslecht. De aanbieders rijden er toch, en geen van hen vermeldt een vergunning, een ontheffing of een instantie. Vraag je school ernaar bij het reserveren.

Vroeg op de dag waait volgens de RSI de Tramontana, een landbries die van de hellingen komt. ’s Middags trekt de Inverna het meer op, de wind waar zeilers op wachten. Vlak water vind je hier dus vooral ’s ochtends.

Een vrouw op een Waydoo‑efoil vlak bij een steiger met reling, op de achtergrond een beboste helling (beeld ter illustratie) — Een efoil vlak bij een steiger (beeld ter illustratie)

Het Ortameer is een eigen meer

Het Lago d’Orta ligt ten westen van het Lago Maggiore en hoort er niet bij. Volgens het CNR is het het westelijkste en kleinste diepe meer aan de voet van de Alpen: 18,12 km², tot 143 m diep.

Efoilen kan er voor zover wij weten bij één aanbieder: E‑Foil Experience op Spiaggia Miami in Orta San Giulio, met dezelfde prijzen en voorwaarden als bij Alice Beach.

D.P.G.R. 22 giugno 2009 n. 6/R, artikel 2, lid 3 houdt de strook tot 100 m van de oever vrij voor zeilboten, roeiboten, waterfietsen, zeilplanken en vissersbootjes. Lid 4 laat motorvaartuigen die strook loodrecht op de kust oversteken met hoogstens 7 km/u, ongeveer 4 knopen. De efoil staat niet in de tekst; dat hij als motorvaartuig telt, is onze lezing.

Ligurië, waar La Spezia de efoil bij naam noemt

SurfOn zit in Porto Venere en is ook te vinden in Finale Ligure en Levanto. Het biedt cursussen, verhuur en tochten met boot en efoil, op SiFly, Awake en Flite. Boatable werkt in Porto Venere, Lerici en de Cinque Terre: € 150 voor 60 tot 70 minuten op het water met een eigen instructeur, en verhuur per uur voor wie al kan foilen. Maremoto in Genua geeft les op Lift, Jetsurf, Waydoo en Audi, zonder startplek of prijs.

De Capitaneria di Porto della Spezia keurde met Ordinanza n. 72 van 28 april 2023 een reglement goed voor de kust van Sarzana tot Deiva Marina, met Lerici, Porto Venere, de Cinque Terre en Levanto. Capo XII heet ‘tavole elettriche’; artikel 31 vraagt 16 jaar, hoogstens 1000 m uit de kust, corridors door de zwemstrook, zwemvest, helm en verzekering. Van de Ligurische teksten die we lazen, is dit de enige die de efoil bij naam noemt.

Het district Savona, waar Finale Ligure onder valt, heeft Regolamento 79/2022 van 27 mei 2022. Daarin staat Capo XVII ‘e‑bike acquatica e simili’, artikel 62: 16 jaar, binnen 1000 m, een reddingsgordel, verzekering door de aanbieder, alleen bij daglicht en tot zeegang Douglas 2. Dat een efoil onder ‘simili’ valt, is onze lezing. Een badordonnantie voor Genua hebben we niet ingezien; daar is Maremoto je aanspreekpunt.

Toscane en Elba

PKS Maremma in Castiglione della Pescaia geeft privéles op Waydoo met een instructeur via de radio. Huren kan alleen met efoilervaring, en een lesprijs noemt PKS niet. CSN Viareggio is geen school maar een botenverhuur. Het verhuurt een Fliteboard: € 140 per uur, € 250 per halve dag, € 350 per dag en € 1.500 per week.

Bij Marina di Pietrasanta staat op het boekingsplatform Freedome een privéles vanaf € 140 voor één uur (stand 23 oktober 2026). Een efoilschool of verhuur zagen we op Elba niet, wat nog niet betekent dat het er verboden is.

Voor de kust van Castiglione della Pescaia tot Capalbio, met de Monte Argentario en Giglio, geldt Ordinanza 37/2026 van het Ufficio Circondariale Marittimo van Porto Santo Stefano, van 15 mei 2026. De zwemstrook is daar 200 m breed aan zand en 100 m aan rotskust. Motorvaartuigen mogen er overdag in het badseizoen alleen door corridors, met hoogstens 3 knopen. Viareggio en Pietrasanta vallen buiten dat gebied. Hun eigen ordonnantie hebben we niet gelezen; de verhuurder of de school ter plekke weet wat daar geldt.

Sardinië, de beschutte baaien in het oosten

Ponente en Maestrale, uit west en noordwest, zijn volgens de klimaatnota van ARPAS de winden die op Sardinië overheersen. De hardste wind komt het vaakst voor van december tot maart. Waait de Maestrale, dan zijn de beschutte baaien aan de oostkust, van Olbia tot Posada, volgens onze lezing het beste efoilwater.

Noordoost en west

Porto Cervo Luxury Sport, aan de steiger van Hotel Pitrizza in Liscia di Vacca, verhuurt een Fliteboard per 20, 30 of 60 minuten of per dag, na een eerste les die laat zien dat je alleen kunt rijden. Het seizoen loopt van eind mei tot begin oktober.
Nido Surf ligt aan het strand Su Tiriarzu in de baai van Posada, tussen Budoni en La Caletta, zo’n 35 minuten van de luchthaven van Olbia. Een privéles van een uur kost € 140, anderhalf uur met z’n tweeën € 210, en wie al foilt, huurt voor € 70 per half uur of € 105 per uur. Nieuwkomers nemen eerst een privéles van een uur; de minimumleeftijd is 16 (stand 24 oktober 2026).
E‑Surf Sardinia bij Maresport in Alghero rekent € 45 voor een les van 30 minuten, € 120 voor drie en € 200 voor vijf lessen. In zijn FAQ schrijft de aanbieder dat je geen patente nautica nodig hebt en dat de lessen openstaan vanaf 16 jaar.
Sardinia E‑Foil School bij Stintino vraagt € 50 voor een losse les: uitleg op het land en 15 tot 20 minuten op het water.
Sea‑Doo Centre Sardinia, dealer van Lift, verhuurt alleen op aanvraag, zonder prijs.

Ordinanza di Sicurezza Balneare n. 29/2026 van de Capitaneria di Porto di Olbia, van 14 mei 2026, geldt van Capo di Monte Santu tot Capo Bados: Olbia, Loiri Porto San Paolo, San Teodoro, Budoni en Posada. De eerste 200 m aan zandstrand en 100 m aan rotskust zijn voor zwemmers. Motorvaartuigen komen er alleen door corridors van 20 m breed, met hoogstens 3 knopen. Buiten dat district bindt de ordonnantie niemand.

Voor Porto Cervo, Alghero en Stintino lazen we geen badordonnantie. Daar beslist het eigen district, zoals artikel 27, lid 6 van de nautische wet voorschrijft, en de verhuurder weet wat er geldt.

Bij Alghero sluit het beschermde zeegebied Capo Caccia Isola Piana in artikel 8, lid 1 van zijn Disciplinare 2026 waterscooters, waterski en vergelijkbare sporten uit, “comprese le tavole da surf a propulsione elettrica”. Efoilen is in dat gebied dus niet toegestaan.

Puglia aan de Adriatische en de Ionische zee

Garganosurf heeft twee centra bij Vieste, Cala Azzurra en Isola la Chianca, en is open van april tot begin november. De privécursus kost € 120 per uur op de Italiaanse pagina en € 180 op de Duitse, allebei gelezen in september 2026.

In de Salento geeft Locals Crew het hele jaar les op wisselende plekken, van juni tot september meestal bij Torre San Giovanni aan de Ionische kant. Flyonboard in Otranto rekent € 120 voor ongeveer een uur op een Fliteboard, plus lidmaatschapsgeld.

Het reglement van het Ufficio Circondariale Marittimo di Vieste, getekend op 24 juni 2026 maar zonder ingevuld nummer, heeft een Capitolo XV voor e‑bikes en efoils. Artikel 43, lid 2 staat ze alleen overdag en bij goed weer toe, binnen een mijl uit de kust. Van stranden en lage rotskust blijf je meer dan 200 m weg, van hoge kust meer dan 100 m, en in het badseizoen start en land je alleen via de corridors. Artikel 44 sluit havens en hun ingangen, aanlooproutes en ankerplaatsen uit en vraagt 20 m zijafstand tot andere vaartuigen. Een leeftijd noemt het hoofdstuk niet; volgens onze lezing blijft de landelijke grens van 16 jaar gelden.

Verder zuidelijk, in de Salento, geldt ordonnantie 72/2025 van de Capitaneria di Porto di Gallipoli, van 19 juni 2025. Die loopt van Punta Prosciutto tot Diso en omvat Torre San Giovanni. Artikel 79 in Capo XX vraagt daglicht, 16 jaar, drijfhulp, verzekering en corridors door de zwemstrook. Otranto valt buiten dat district. Wat daar geldt, hebben we niet nagelezen; Flyonboard kan het je vertellen.

Met eigen board of ter plekke huren

Vanuit Nederland of België brengt de Zwitserse A2 je met de auto door de wegtunnel onder de Gotthard (16,9 km) naar Lugano, het Lago Maggiore en het Comomeer. De Brennerautosnelweg A22 leidt naar het Gardameer en de Adriatische kant. Naar Sardinië varen Moby en GNV van Genua naar Olbia en naar Porto Torres; Moby vaart ook van Livorno en Civitavecchia naar Olbia en van Piombino naar Portoferraio op Elba.

Een eigen board op de veerboot vraagt voorbereiding. GNV wil in artikel 9.4 van zijn voorwaarden een melding vooraf en een verklaring voor voertuigen en uitrusting met lithiumaccu’s, volgens de IMDG‑code onder UN 3556. Overleg met de rederij voordat je boekt. Volgens IATA mag een accu boven 160 Wh in de regel niet mee op een passagiersvlucht, en een efoilaccu zit daar ver boven. Wie vliegt, huurt ter plekke.

Ordonnanties en prijslijsten op een rij

Elke wet, ordonnantie en elk reglement hieronder linkt naar de officiële publicatie, zodat je het artikel zelf kunt opzoeken. Prijzen en voorwaarden staan op de eigen site van de aanbieder of bij Freedome.

Efoil Italië

Meren, kust en eilanden naast elkaar

Wat de Italiaanse nautische wet regelt

Het Comomeer als omgekeerde Y

Zes aanbieders op vijf plaatsen

De ordonnantie van het Lario

Lago Maggiore, drie oevers onder één verdrag

Aanbieders langs het meer

Wat de drie regelboeken zeggen

Het Ortameer is een eigen meer

Ligurië, waar La Spezia de efoil bij naam noemt

Toscane en Elba

Sardinië, de beschutte baaien in het oosten

Noordoost en west

Puglia aan de Adriatische en de Ionische zee

Met eigen board of ter plekke huren

Ordonnanties en prijslijsten op een rij

Wetteksten, ordonnanties en reglementen

Aanbieders en hun prijslijsten

Meren, klimaat en de reis

Veelgestelde vragen

Lees ook

Efoil Gardameer

Efoil huren

Regels voor efoils

Accu van een efoil