Oostenrijk

Eén meer voor de efoil, vier voor de wing

Op bijna elk Oostenrijks meer waar je in de zomer met de auto naartoe rijdt, is een efoil verboden. Dat geldt voor de Wörthersee, de Attersee, de Traunsee, de Mondsee, de Wolfgangsee, de Achensee en de meren rond Salzburg en Zell am See. De Neusiedler See in het Burgenland is de uitzondering. Daar verbiedt de provincie alleen verbrandingsmotoren, en in Podersdorf boek je een efoilsessie bij een kiteschool.

Met een wing ligt het anders. In de meerverordeningen staat geen verbod op een foilboard zonder motor, en op de Achensee, de Traunsee, de Attersee en de Neusiedler See geven scholen wingles. Een week aan de Wörthersee met een efoilles erbij kun je vergeten; een week Salzkammergut met een wingcursus plan je gewoon.

Voor de wet is een efoil geen boot

Het federale kader heet Seen- und Fluss-Verkehrsordnung (SFVO, BGBl. II Nr. 98/2013). Volgens § 1 Abs. 1 geldt ze op openbaar stromend water en op de openbare en particuliere wateren uit bijlage 1 van het Schifffahrtsgesetz (SchFG, BGBl. I Nr. 62/1997). Op die lijst staan de vakantiemeren van de Achensee tot de Neusiedler See. De Donau en de Bodensee vallen er niet onder en hebben elk hun eigen reglement.

Voor een board telt § 3 Abs. 4 Z 2. Een drijflichaam (Schwimmkörper) is daar alles wat drijft, met of zonder motor, en geen vaartuig of drijvende installatie is, “zB Segelbretter, auch maschinengetriebene”. Wij lezen een efoil als zo’n drijflichaam met motor, niet als boot. En juist die categorie houden de provincies van hun meren.

Welke meren dicht zijn, provincie voor provincie

Elke provincie regelt haar meren zelf, en voor een efoil komt dat bijna overal op een verbod uit.

Attersee, Traunsee en Mondsee

In Opper-Oostenrijk geldt de Oö. Seen-Verkehrsverordnung 2005 (LGBl. Nr. 68/2005, laatst gewijzigd bij LGBl. Nr. 26/2022). Paragraaf 2 somt op wat het hele jaar verboden is. Onder Z 3 vallen drijflichamen met een motor, met een uitzondering voor elektrische aandrijving tot 100 W. Het districtsbestuur van Gmunden noemt in zijn folders over de Traunsee en de Wolfgangsee de efoil bij naam: “ganzjährig verboten”.

Wolfgangsee en de meren rond Salzburg

De Wolfgangsee ligt in twee provincies. Voor het Opper-Oostenrijkse deel verbiedt § 2 Z 2 van de Oö. Wolfgangsee-Verordnung 1995 (LGBl. Nr. 68/1995) drijflichamen met motor. Aan de Salzburgse kant doet § 2 Abs. 1 Z 3 van de verordening van 12 september 2016 (LGBl Nr 76/2016) hetzelfde, voor elke verbrandingsmotor en voor elektromotoren boven 100 W.

Dezelfde grens van 100 W staat telkens in § 2 van de verordeningen voor de Zeller See (LGBl Nr 75/2016), de Mattsee (LGBl Nr 76/2021) en de Fuschlsee (LGBl Nr 78/2016). Daarmee blijft er, zoals wij de teksten lezen, in Salzburg geen meer uit de bijlage van het SchFG over waar een efoil mag, Zell am See inbegrepen.

Achensee en de andere Tiroolse meren

Tirol werkt met de verordening van de Landeshauptmann van 11 mei 1998 (LGBl. Nr. 56/1998, gewijzigd bij LGBl. Nr. 54/2022). Paragraaf 1 verbiedt op de meren uit de bijlage, met de Achensee als eerste, vaartuigen en drijflichamen met een verbrandingsmotor of met een elektromotor boven 500 W. Voor boten op de Achensee ligt die grens bij 2200 W. Ook de Seeverwaltung Achensee schrijft op haar boekingspagina dat efoils op de Achensee en in heel Tirol niet zijn toegestaan.

Wörthersee en de Karinthische meren

De Karinthische verordening van 27 juli 2016 (LGBl. Nr. 53/2016) verbiedt in § 1 Abs. 1 lit. a vaartuigen en drijflichamen “mit Motorantrieb” op de meren uit haar bijlage, tenzij een latere bepaling ze toelaat. Die bepalingen, voor de Wörthersee in § 3 Abs. 4, spreken alleen over vaartuigen, bij verhuur tot 500 W. Het woord Schwimmkörper komt er niet in voor. Een elektrische huurboot mag daarmee op de Wörthersee; voor een efoil zien wij in die tekst geen opening.

Wenen, de Donau en de Bodensee

Op de Donau verbiedt § 16.02 Z 1 van de Wasserstraßen-Verkehrsordnung drijflichamen. Op deel I en II van de Neue Donau zijn drijflichamen “mit Maschinenantrieb” verboden, en op de Alte Donau laat de ADVO (LGBl. Nr. 51/2025) alleen vaartuigen zonder motor tot 4,50 m toe. Bij Bregenz geldt de Bodensee-Schifffahrts-Ordnung. Sinds 1 april 2022 verbiedt § 6.15 Abs. 7 daarin waterscooters en “ähnlichen Schwimmkörpern jeglicher Antriebsart”, en een efoil lijkt ons precies zo’n drijflichaam.

Podersdorf aan de Neusiedler See

Het Burgenland verbiedt op de Neusiedler See in § 1 Abs. 1 van verordening LGBl. Nr. 49/2007, in de versie van LGBl. Nr. 69/2022, alleen vaartuigen en drijflichamen met een verbrandingsmotor. Een board met een elektromotor staat er niet in. Twee beperkingen blijven wel staan. In de natuurzone van het nationaal park mag je volgens § 5 Abs. 1 van de Burgenlandse nationaalparkwet van 2026 (LGBl. Nr. 19/2026) niet komen. En motorvaartuigen houden volgens § 102 Abs. 1 SFVO 200 m afstand van de oever, of van de rietkraag ervoor.

Van de 320 km² is 180 km² riet. Het wateroppervlak ligt op 115 m hoogte. Gemiddeld is het meer maar 1,1 m diep, en op het diepste punt meet het 1,8 m. Een mast van Fliteboard is 65 tot 82 cm lang, dus veel water houd je onder de foil niet over. Kite2Fly brengt je met een boot naar de plek waar je vaart.

In Podersdorf verkoopt Kite2Fly, via de site die het met Wing2Fly deelt, een “E-FOIL EXPERIENCE”. Reken op zo’n twee uur met voorbereiding en briefing, de boottocht heen en terug inbegrepen, en één uur effectief op de efoil. Eerst oefen je droog, op een board zonder foil. Elke dag vertrek je vanaf de kiteschool aan het Nord-Nord-Strand, en aanmelden doe je vooraf op de efoilpagina van de school. Die pagina is in het Duits. Vraag bij het boeken in welke taal de briefing gaat.

De school vaart alleen bij weinig wind of windstil weer. Waait het te hard, dan krijg je een nieuwe datum en vervalt je boeking niet. Met twee of drie mensen deel je één board en verdeel je de vaartijd, wat de prijs per persoon flink drukt. Neem zonnebrand, een pet, zwemkleding en een handdoek mee.

Meestal waait het uit het noordwesten, in de zomer ook uit het zuiden, en vlagen kunnen binnen enkele minuten windkracht 6 tot 10 halen, met korte steile golven. Van 1 april tot en met 31 oktober draait er een stormwaarschuwingsdienst. Voor ons horen de winderige dagen bij kite en wing, de windstille bij de efoil.

Ook Mission To Surf aan het Südstrand en Kiteriders aan het Nordstrand geven wingcursussen. Het strandbad PODOBEACH heeft strand over twee kilometer en zijn hoofdseizoen van mei tot en met september. Een dagkaart kost € 10,50 voor volwassenen en € 7,90 voor kinderen van 4 tot 15, surfen inbegrepen. Wil je er een eigen efoil te water laten, vraag dat dan eerst aan het strandbad.

Les op de efoil in Graz of bij een rondreizende school

Buiten Podersdorf leer je efoilen bij SUPXperience in Graz of bij Wake Up Events, en geen van beide werkt aan een Oostenrijks vakantiemeer. SUPXperience verhuurt efoils op de Stausee Grünanger, een stuwmeer in de stad. De cursus van anderhalf uur kost € 129 per persoon met alle uitrusting. Pas daarna mag je los huren, voor € 49 per halfuur.

Wake Up Events heeft geen vaste basis. Deze school geeft een cursus van twee uur voor € 199, met hooguit twee leerlingen, en verhuurt daarna voor € 99 per halfuur. Als plekken noemt ze onder meer Neder-Oostenrijk, Tragöss in Stiermarken en Malcesine aan het Gardameer. Spreek eerst af waar en wanneer.

Een eigen efoil in de kofferbak

Een eigen board gaat alleen mee als de Neusiedler See op je route ligt. Daar houd je, zoals wij § 102 SFVO op een board toepassen, 200 m afstand van de oever en blijf je uit de natuurzone van het nationaal park.

Volgens § 117 Abs. 1 SchFG heb je een Befähigungszeugnis, het Oostenrijkse vaarbewijs, nodig om een motorvaartuig of een drijflichaam met motor te besturen. § 119 Abs. 1 Z 6 zondert sport- en recreatievaartuigen uit waarvan de motor minder dan 4,4 kW levert, en § 119 Abs. 3 past dat “sinngemäß” toe op drijflichamen. Zo komen wij erop uit dat je privé, met een eigen board, dat document pas nodig hebt vanaf 4,4 kW nominaal vermogen. Kijk op het typeplaatje of in de specificaties van je motor wat de maker opgeeft.

Voor een kind of een tiener is een les bij een school de eenvoudigste weg. Wat je thuis voor je board nodig hebt aan vaarbewijs en verzekering, lees je bij de regels voor een efoil in de Lage Landen.

Wingfoilen waar de efoil niet mag

Een wing heeft geen motor en valt buiten de verboden die een efoil van de meren houden. De Opper-Oostenrijkse en de Tiroolse tekst noemen geen wing en geen kite. Een paar algemene regels gelden ook voor een wing. In Opper-Oostenrijk mag je van 1 mei tot en met 30 september niet in de beschermde oeverzones varen, “mit Fahrzeugen und Schwimmkörpern jeder Art”, en die zones zijn 100 m breed tenzij een bord een smallere strook aangeeft (§ 5). In Zell am See blijf je in het vaarseizoen met een surfplank 50 m weg van de steigers. Een bord A.17 verbiedt surfplanken, een bord E.20 staat ze toe.

Voor surfplanken legt § 4 Abs. 8 Z 4 SFVO de minimumleeftijd op 12 jaar, behalve onder geschikt toezicht, zoals tijdens een cursus. Een wingboard valt daar wat ons betreft gewoon onder. Aan de Wörthersee en de andere Karinthische meren, de Wolfgangsee, de Zeller See en de Mattsee heeft geen wingschool een eigen website. Daar wing je met eigen spullen.

Achensee

Het grootste meer van Tirol ligt op 929 m. Wingles krijg je er bij 3Style Kitesurfing, dat ook als Wingfoil School Achensee optreedt, in Maurach. Je start bij het SEE-Bad van het Atoll Achensee, en de school is er van juni tot eind september. ’s Ochtends staat er een zwakke zuidenwind van windkracht 1 tot 2, ’s middags een stevigere noordenwind van 3 tot 5.

Met eigen spullen op de Achensee heb je een vergunning van de Seeverwaltung Achensee nodig, de Kite-, Surf- & Wingfoillizenz, per week, per maand of per seizoen, vanaf € 12. Je krijgt hem alleen met een surfdiploma of een zeilvaarbewijs, en volgens punt 10 gelden de voorwaarden “sinngemäß auch für Wingfoiler”. Starten en landen doe je minstens 200 m van de steigers van de Achenseeschifffahrt, voor passagiersschepen wijk je uit met 50 m afstand, de minimumleeftijd is 14 jaar, je vaart alleen overdag bij helder zicht en je moet verzekerd zijn.

Traunsee

SUP & WING BOX heeft haar LAKEBASE Traunsee in de Freizeitanlage Rindbach in Ebensee. Dat is een badstrand met een apart stuk voor windsporten en een openbare parkeerplaats. Rindbach is de plek voor de noordenwind, de Niederwind, die op mooie dagen meestal rond 11 uur opsteekt en tot windkracht 4 aantrekt. Bij Traunkirchen waait ’s ochtends vroeg de Oberwind, tot een uur of negen, maar die is alleen voor gevorderden. Huren kan zodra je de basis van het wingen beheerst.

Attersee en Mondsee

Met 46,2 km² is de Attersee het grootste meer dat helemaal in Oostenrijk ligt. Bij mooi weer staat er vanaf de late ochtend de Rosenwind, een thermische noordoostenwind die in de vroege middag windkracht 4 haalt, het best aan de oostoever van Attersee tot Nußdorf. SUP BOX geeft beginnerscursussen en driedaagse kampen op het terrein van de Yachtschule Koller in Nußdorf. Op de Mondsee heeft SUP & WING BOX een station bij de Badeplatz Loibichl in Innerschwand, de plek voor westenwind.

Meer over de sport zelf, van de eerste les op een sup tot de keuze van een wing, staat bij wingfoilen leren.

Koud bergwater, warm steppemeer

Voor de zomer geeft Österreich Werbung per meer de hoogste watertemperatuur, van 22 °C op de Achensee tot 30 °C op de Neusiedler See.

Dat zijn toppen. De Neusiedler See volgt snel de luchttemperatuur, koelt na een onweersfront net zo snel af en ligt in de zomer gemiddeld rond 22 tot 23 °C. Een harde noordwestenwind duwt het water bovendien naar het zuiden. Bij Apetlon stijgt het dan, in het noorden zakt het, en de waterstand op een meetpunt zegt dan weinig over de diepte waar jij vaart.

De Traunsee wordt in de zomer niet echt warm, omdat de Traun er met veel water doorheen stroomt.

Voor de Wörthersee noemt Österreich Werbung mei tot en met september als beste tijd voor watersport, en de wingschool aan de Achensee is er van juni tot eind september. Voor het warmste water kies je de Neusiedler See.

Met de auto of de trein naar Podersdorf

Met de auto neem je de A4 en de afrit Neusiedl am See. Op Oostenrijkse snelwegen en autowegen heb je een vignet nodig. Vlieg je naar Wenen, dan ligt het meer op ongeveer 37 km van de luchthaven.

Elk uur rijdt er een trein van Wien Hauptbahnhof naar Neusiedl am See, een rit van 40 tot 45 minuten. Daar stap je over op bus 290 naar de halte Strandplatz in Podersdorf.

Net over de grens wel efoilen

Vanuit het westen of zuiden van het land is Italië een optie. Aan het Gardameer hebben de Venetiaanse en de Lombardische oever efoilscholen, onder meer in Malcesine, waar ook Wake Up Events lesgeeft. De noordpunt in het Trentino, met Riva en Torbole, is dicht. Wat per oever geldt en kost, staat bij efoilen op het Gardameer.

Op het Comomeer mag een efoil onder Ordinanza n. 1/2026 van de Autorità di Bacino del Lario. De Italiaanse spots op een rij vind je bij efoil in Italië, en de andere landen in de lijst met efoilspots.