Efoil

Co to jest efoil

Efoil to deska z silnikiem elektrycznym i foilem, czyli skrzydłem przykręconym pod spodem do masztu. Silnik rozpędza deskę, a od pewnej prędkości skrzydło daje tyle siły nośnej, że unosi ją nad wodę. Od tej chwili deska leci nad powierzchnią, a z brzegu wygląda to tak, jakby człowiek zawisł tuż nad taflą.

Spotkasz też nazwę elektryczny hydrofoil, a bywa, że ktoś szuka po prostu hasła elektryczna deska surfingowa. To, co odróżnia efoil, siedzi jednak pod deską: skrzydło, które podnosi ją ponad wodę.

Pływanie na efoilu, w wyszukiwarkach nazywane też efoilingiem, to młoda dyscyplina. Bierze coś z surfingu, coś z kitefoila i coś ze snowboardu, a na wierzch kładzie wrażenie lotu. Najbardziej zaskakuje tempo nauki, bo z odrobiną talentu możesz sunąć nad wodą już po 20 minutach.

Na pierwszą godzinę weź instruktora, dzięki któremu ominie cię większość upadków, a każde następne wyjście na wodę będzie już samą przyjemnością. Szkoły i wypożyczalnie efoili działają w różnych krajach na różnych zasadach, więc o lekcję pytaj tam, gdzie chcesz pływać. Kask i kamizelkę i tak zakładasz od pierwszej minuty.

Efoil łączy prowadzenie deski znane z klasycznego surfingu z szybkością, jaką dają sporty motorowodne.

Foile montują pod deskami również kiterzy, windsurferzy i surferzy, tyle że każdy z nich potrzebuje wiatru albo fali. Efoil nie potrzebuje ani jednego, ani drugiego, dlatego tak dobrze sprawdza się na jeziorach i w osłoniętych zatokach. Napęd elektryczny pracuje cicho i nie wydziela spalin.

Gdzie wolno pływać, to osobna sprawa. Przepisy dla efoili różnią się między krajami, a bywa, że nawet między dwoma sąsiednimi jeziorami, więc sprawdź je na miejscu, zanim wejdziesz z deską do wody.

Ten sam foil, tylko bez silnika, pracuje w zwykłym hydrofoilu. Tam zamiast śmigła deskę ciągnie latawiec, pcha żagiel albo niesie fala.

Lot nad wodą na foilu zostaje w pamięci na długo.

Jak działa efoil

Wszystko zaczyna się od porządnej deski surfingowej. Spod niej wychodzi maszt, na maszcie siedzi mocny silnik elektryczny ze śmigłem, a skrzydło jest przykręcone na dole masztu. Śmigło to zresztą uproszczenie, bo u części producentów, na przykład Awake, Aerofoils i Lift, zamiast odkrytego śmigła pracuje napęd strumieniowy w osłonie.

Najpierw napęd musi rozpędzić deskę, a kiedy prędkość jest wystarczająca, foil wytwarza dość siły nośnej, żeby wypchnąć ją ponad wodę. Im szybciej płyniesz, tym mocniej skrzydło ciągnie w górę, a na tej samej zasadzie pływają też wodoloty.

Foil najłatwiej wyobrazić sobie jako mały samolot pod wodą. Przenosisz ciężar na tył deski, przednie skrzydło zaczyna się wznosić: tak wygląda start. Z lądowaniem jest odwrotnie, bo środek ciężkości przesuwasz do przodu, aż deska znów osiądzie na wodzie. Gazem steruje pilot, który łączy się z deską przez Bluetooth; wysokości lotu nim nie zmienisz, bo o niej decyduje wyłącznie położenie ciała.

Nauka pływania na efoilu krok po kroku

Trudny ten sport nie jest, a kolejność kroków ma znaczenie. Przejdź przez listę poniżej punkt po punkcie, a nad wodą polecisz szybciej, niż się spodziewasz.

1. Zanim cokolwiek zrobisz, załóż kask i kamizelkę asekuracyjną, bo na początku wpadniesz do wody nie raz i nie dwa.
2. Wybierz miejsce do ćwiczeń z gładką wodą bez fali, gdzie w promieniu 100 metrów nie ma pływaków ani nikogo innego na wodzie. Woda musi też być dość głęboka, bo foil jest delikatny.
3. Na deskę wciągasz się tak jak na zwykłą deskę surfingową. Nigdy jednak nie stawaj na foilu ani na silniku, a stopy trzymaj jak najdalej od napędu i skrzydeł.
4. Na pilocie wybierz poziom 1, czyli tryb dla początkujących. Potem połóż się na brzuchu i dodaj gazu.
5. Na zwykłej desce surfingowej tego nie znasz: przy przyspieszaniu dziób idzie w górę, a ty odpowiadasz na to ciężarem ciała. Kiedy dodajesz gazu, podciągnij się rękami trochę w stronę dziobu, żeby środek ciężkości przesunął się do przodu.
6. Nie zwalniaj za bardzo, bo przy zbyt małej prędkości dziób wbija się w wodę, a deska robi się nerwowa.
7. Zrób kilka kółek na leżąco, żeby poznać deskę i oswoić się z prędkością oraz z zakrętami, a potem kilka okrążeń na kolanach.
8. Teraz krok, na który czeka większość początkujących: wstajesz. Rób to powoli i nie trać prędkości, kiedy podnosisz się z kolan.
9. Znajdź wygodną pozycję i przepłyń kilka kółek, nie za wolno, bo dziób znowu zacznie się unosić.
10. Naucz się dobrze spadać. Gdy deska zaczyna się wiercić, wykorzystaj ostatni stabilny moment i zeskocz zawsze w bok albo do tyłu, jak najdalej od foila, a nigdy do przodu.
11. Dopiero kiedy stoisz pewnie, zaczynasz krok po kroku latać, a to najtrudniejsza część całej nauki. Przy odpowiedniej prędkości przesuwasz stopy do tyłu i pochylasz tułów do przodu, dzięki czemu środek ciężkości zostaje tam, gdzie był. Teraz przenieś ciężar do tyłu, a efoil oderwie się od wody. Wysokość lotu zależy tylko od położenia środka ciężkości, pilot nic tu nie zmienia. Pierwsze loty rób krótkie i szybko wracaj na wodę, potem wydłużaj je stopniowo.
12. Na właściwe rozstawienie stóp potrzeba trochę praktyki, a to, jak daleko z tyłu stoisz, zależy od twojej wagi. W osi deski rozstaw stopy nieco szerzej niż barki, żeby zostało miejsce na przenoszenie ciężaru. W poprzek odsuń je od siebie także na szerokość barków, bo wtedy łatwiej o równowagę i masz więcej swobody przy skręcaniu.
13. Czas nauki to sprawa indywidualna. Większość osób potrzebuje mniej więcej od 4 do 5 godzin ćwiczeń, żeby poczuć się na elektrycznym hydrofoilu jak u siebie. Kto ma za sobą inne sporty wodne, czasem lata na stojąco już po 20 minutach. Całkiem początkujący też sobie radzą, a w większości przypadków pływania na efoilu uczy się szybciej niż surfingu czy kitesurfingu.

Te godziny i minuty to nasze szacunki, nie dane z katalogu, bo żaden producent klasycznego efoila nie publikuje czasu nauki. Fliteboard pisze wprawdzie, że zupełnie początkujący uczą się w kilka minut, ale to zdanie dotyczy Flitescootera z kierownicą, a nie deski, na której stoisz bez żadnego uchwytu.

Akumulator i czas pływania

Ile popływasz na jednym ładowaniu, zależy od akumulatora. Dla akumulatora dołączonego do deski producenci podają od 45 minut do dwóch i pół godziny. Traktuj te liczby jak wynik w najlepszych warunkach, bo twoja waga, prędkość i dobór skrzydła zmieniają czas pracy akumulatora, a Lift dopisuje do tej listy jeszcze śmigło, stan wody i wiatr. Godzina na wodzie i tak wystarczy, żeby porządnie zmęczyć nogi.