Wingfoil Grecja

Płaska woda na start, otwarte morze na później

Na początek z wingiem szukasz płytkiej, płaskiej wody, a na drugi tydzień zatoki z mocnym wiatrem. Na kilku greckich wyspach jedno leży obok drugiego, jak laguna i otwarte morze w Prasonisi na Rodos albo płaska Chicken Bay i sąsiednia Gun Bay na Karpathos, gdzie według ION CLUB wieje mocno, bardzo mocno.

Z greckich regionów biura podróży wożą Polaków najczęściej na Kretę, Rodos i Zakynthos (Polska Izba Turystyki, 2024). Szkoły winga są na dwóch pierwszych, na Zakynthos żadnej z własną ofertą nie ma. Jak działa wingfoil i z czego składa się zestaw, opisujemy osobno.

Prasonisi na południowym cyplu Rodos

Na samym południu Rodos pas piasku łączy wyspę z cyplem Prasonisi. Po jednej jego stronie leży płaska laguna, po drugiej otwarte morze z falą. Latem meltemi przyspiesza wokół półwyspu. Laguna jest do nauki, a na otwartą stronę wychodzą ci, którzy już stoją na foilu.

Kite Prasonisi uczy winga na trzech poziomach, od zera po zaawansowanych. Szkoła pisze, że każda lekcja dla początkujących odbywa się na płaskiej wodzie. Wave Intro Clinic na otwartej stronie jest dla osób, które czują się na foilu pewnie. Cennika szkoła nie publikuje.

Do wypożyczenia są wingi Duotone od 2,0 do 8,0 m² i deski od pompowanych, dla początkujących, po deski do downwindu. Asekuracja z wody działa tylko w godzinach pracy szkoły. Obejmuje kursantów pod opieką instruktora i osoby na wingu po płaskiej stronie. Wczesnym rankiem i o zachodzie słońca wiatr wieje od lądu, a szkoła nie asekuruje wtedy nikogo.

Niewykorzystany pakiet opłacony z góry zamienia się w voucher na rok. Lekcje poza pakietem rozlicza się za godzinę.

Na Rodos wiatr zaczyna się rano słabo i rośnie w ciągu dnia, najmocniej wieje od połowy czerwca do połowy września. Według danych modelowych ERA5 z lat 2015 do 2024 w Prasonisi wieje co najmniej 12 węzłów przez 45% godzin dziennych w lipcu i 49% w sierpniu.

Ixia i Ialysos po miejskiej stronie Rodos

Ixia i sąsiedni Ialysos leżą na zachodnim wybrzeżu, tuż przy mieście Rodos. Z hotelu w mieście masz tu, naszym zdaniem, bliżej niż do Prasonisi na drugim końcu wyspy.

W Ixii działa Surfers Paradise, centrum nastawione na wingfoil, z sezonem od kwietnia do października. Ma deski od 45 do 200 litrów i skrzydła od 2,0 do 6,5 m². Kursant dostaje piankę, kask, kamizelkę ochronną, trapez i kask z radiem, a w cenie lekcji jest ubezpieczenie. W tej samej zatoce stoi też stacja winga Reckless Riders.

W Ialysos uczy ProCenter Rhodes, a w dniu kursu sprzęt masz tam do dyspozycji przez cały dzień.

W naszym przeliczeniu Full Intro z siedmioma dniami wypożyczenia w Surfers Paradise to 740 euro, jeszcze bez lotu i noclegu. Lekcje idą krótkimi blokami, a sprzęt bierzesz na godziny albo dni, więc wing, jak sądzimy, łatwo wpasować w zwykły tydzień z biurem podróży.

Vasiliki na Lefkadzie i popołudniowa termika

Z lądem Lefkadę łączy grobla z pływającym mostem i na wyspę wjeżdżasz samochodem. Z lotniska w Prewezie (Aktion) do Vasiliki jedzie się od godziny do półtorej.

Na Lefkadzie nie wieje meltemi. Zatokę Vasiliki zamykają z trzech stron góry, a wiatr daje tu termika, głównie od czerwca do września. Rano wieje lekko od morza i woda jest płaska, to pora dla początkujących. Po południu przychodzi mocny wiatr wzdłuż brzegu. Magazyn SURF pisał 28 maja 2023, że letnie popołudnia przynoszą regularnie 15 do 20 węzłów, dni z ponad 25 też nie są rzadkie, a wiatr jest zawsze trochę porywisty. Grecki przepis dopuszcza wing do 5 stopni w skali Beauforta, dlatego w naszym odczytaniu popołudnia z ponad 25 węzłami są dla winga zamknięte.

Club Vass, brytyjskie biuro podróży z centrum winga Flight Club, pracuje na sprzęcie Duotone. Kliniki trwają od poniedziałku do piątku i dają razem około 10 godzin szkolenia, a grupa początkujących liczy najwyżej cztery osoby. Cen winga biuro nie publikuje, własnego sprzętu też tam nie przechowasz. Warunki wymagają ubezpieczenia wakacyjnego od urazów, a klient sportów wodnych musi przepłynąć co najmniej 50 metrów w ubraniu.

Surf School Vasiliki prowadzi lekcje i wypożyczalnię. Początkujący zaczynają na dużych deskach z pompowanymi skrzydłami, w grupach do sześciu osób. Na stronie szkoły cen nie znajdziesz. Deskę z silnikiem opisujemy na osobnej stronie o efoilu w Grecji.

Pounda i Golden Beach na Paros

Na Paros wing pływa się w Poundzie na zachodzie, naprzeciw Antiparos, i przy New Golden Beach oraz Golden Beach na wschodnim brzegu. Polskie biuro, które organizuje w Poundzie obozy kitesurfingowe, opisuje to miejsce tak: wiatr boczno-dolądowy, piaszczyste dno, płaska woda z lekką krótką falą, meltemi od 15 do 30 węzłów w sezonie od maja do października. Na sierpień biuro podaje 14 do 20 węzłów, często 20 do 25 i więcej.

Na tych obozach osoby pływające na kite mogą zacząć z wingiem. Po polsku uczą tylko na życzenie i po potwierdzeniu, w innym razie lekcje są po angielsku w miejscowej szkole. Lot, bagaż sportowy, transfer z lotniska i sprzęt zwykle są poza pakietem.

W Poundzie uczy też ParosKite, z osobnym cennikiem na sezon wysoki i niski. Sprzęt szkoła wypożycza wyłącznie doświadczonym, kto zaczyna od zera, bierze lekcję. Na wschodzie, przy New Golden Beach, działa od kwietnia do października Paros Windsurf Center z windsurfingiem, wingfoilem i SUP. Na Golden Beach skrzydła i deski wypożycza Force 7, w cenie jest cały sprzęt.

Laguna w Agios Georgios i zachodnie plaże Naxos

Na Naxos pierwsze lekcje odbywają się na Lagunie w Agios Georgios. Flisvos Sport Club uczy najpierw na spokojnej wodzie laguny, potem na plaży St. George. Kurs dla początkujących trwa sześć godzin i dochodzi do niego godzina wypożyczenia tego samego dnia. Szkoła ma łódź ratunkową i instruktorów z licencją VDWS.

Pewniejsi na foilu jadą na zachodnie wybrzeże, do Mikri Vigla i Plaki. W Mikri Vigla od czerwca do sierpnia dzień zaczyna się łagodną poranną bryzą, która do wczesnego popołudnia rośnie do pełnej siły. Na otwartym morzu przy Naxos i Paros dane modelowe ERA5 z lat 2015 do 2024 dają w lipcu i sierpniu średnio 15 węzłów z północy. W maju jest to 11, w czerwcu 12, we wrześniu 14.

W Place Amouditis zaczyna lekcję na plaży, a na wodzie asekuruje z łodzi. Lekcja półprywatna to tam dwie osoby na jedno skrzydło.

Kefalos i Marmari, dwie strony Kos

Kefalos Bay leży na południowo-zachodnim cyplu Kos, Marmari na północnym wybrzeżu. W Kefalos woda jest płaska, poranki z lekkim wiatrem należą do początkujących, popołudnia do latających już na foilu. W Marmari dane modelowe dają co najmniej 12 węzłów przez 75% godzin dziennych w lipcu i 43% w maju. O 9:00 wieje średnio 11 węzłów, o 15:00 już 15.

Kitesurfing Kos w Marmari uczy w trzech krokach po dwie godziny, każdy krok jednego dnia. We dwoje płacisz mniej od osoby, a przy wietrze od morza dochodzi przewóz łodzią za 15 euro od osoby. Wszystkie trzy kroki w pojedynkę kosztują razem 430 euro. Sprzęt szkoła wypożycza dopiero po kursie dla początkujących.

W Kefalos uczy Kefalos Windsurfing. Dwugodzinne wprowadzenie Step 1 ze sprzętem kosztuje według cennika szkoły 120 euro. Sprzęt do winga nie ma tam ubezpieczenia, a ewentualne szkody pokrywasz sam.

Trzy zatoki przy lotnisku na Karpathos

ION CLUB ma na Karpathos dwa centra, w Gun Bay i w Chicken Bay, 800 metrów od siebie i 500 metrów od lotniska. Sezon trwa od połowy maja do połowy października. Chicken Bay ma płaską wodę do nauki, Gun Bay to zatoka mocnego wiatru, a Devil’s Bay wieje najmocniej z trzech i zostaje dla najbardziej doświadczonych. Wypożyczonym sprzętem pływasz tylko w tych trzech zatokach.

Kurs winga obejmuje piankę, trapez, kamizelkę i kask. Godziny stracone przez brak wiatru zamieniają się w notę kredytową ważną 24 miesiące.

Według danych modelowych wiatr co najmniej 12 węzłów wieje tu przez 84% godzin dziennych w lipcu, 86% w sierpniu i 48% w maju. W opisie ION CLUB lipiec i sierpień to mocny wiatr, wrzesień dobry wiatr i ciepła woda, październik słabszy wiatr. Jak rozumiemy przepis, lipcowe i sierpniowe popołudnia na Karpathos, Kos i Cykladach często przekraczają grecki limit 5 stopni Beauforta dla winga. Początkujący pływają wtedy rano.

Kreta od Kouremenos po Falasarnę

Na wschodzie Krety, pod Palekastro, leży Kouremenos z płaską wodą i wiatrem przez cały dzień. Dane modelowe ERA5 stawiają go na pierwszym miejscu wśród dziesięciu punktów na wyspie. O 15:00 wieje tu co najmniej 12 węzłów w 77% lipcowych dni i w 70% sierpniowych, w Heraklionie tylko w 25% dni lipca. Najsłabiej wieje w maju i październiku.

Gone Surfing w Kouremenos to centrum windsurfingu i winga. Na Level 1 pierwszą godzinę ćwiczysz panowanie nad skrzydłem na plaży, potem wchodzisz na foil z asekuracją motorówki i wskazówkami przez krótkofalówkę. Wysoki sezon trwa od 15 czerwca do 15 września. W samym Heraklionie szkoły winga nie ma, a do Kouremenos jest stamtąd 147 km, mniej więcej dwie godziny jazdy.

Na zachodzie wyspy SurfIsland pływa głównie w Falasarnie, otwartej na meltemi. Latem wiatr z północnego wschodu wieje tam od brzegu, dlatego początkującemu nie radzimy pływać w Falasarnie samemu. Na pierwsze loty szkoła ma osłonięte Kalamaki pod Chanią z płaską wodą.

Kiedy wieje meltemi i jak ciepłe jest morze

Według obserwacji Narodowego Obserwatorium Aten na Tinos dni z mocnym meltemi skupiają się w lipcu i sierpniu. Wieloletnie średnie obserwatorium dają na środkowym i południowo-wschodnim Morzu Egejskim od czerwca do sierpnia ponad 8 m/s, czyli ponad 15 węzłów. Średnia dla całego Egejskiego spada we wrześniu poniżej 7 m/s, a w maju prawie nigdzie nie przekracza 5 m/s.

Szkoła z Mykonos radzi piankę 4/3 w maju i na początku października, 3/2 w czerwcu i we wrześniu, a w lipcu i sierpniu krótką piankę.

Wing od 18 lat i do 5 stopni Beauforta

Wing ma w Grecji własną decyzję ministerialną, ΥΑ 2133.3/46639/2022 „Υδροπτερυγοσανίδα (Wing-Foiling)”, ogłoszoną w ΦΕΚ Β’ 3600 z 8 lipca 2022. Obejmuje wypożyczanie i pływanie na własnym sprzęcie. Obok niej w obszarze każdego urzędu portowego obowiązuje Ogólny Regulamin Portowy nr 20 (ΓΚΛ 20, ΦΕΚ Β’ 444 z 26 kwietnia 1999, w obecnym brzmieniu). Warunki stawia artykuł 2 decyzji o wingu.

• Na wingu nie pływają niepełnoletni ani osoby, które nie umieją pływać (ust. 1 lit. α).
• Nie wychodzisz na wodę przy złej pogodzie (art. 33 ΓΚΛ 20) ani przed wschodem i po zachodzie słońca (ust. 1 lit. β).
• Skaliste akweny są wyłączone (ust. 1 lit. γ).
• Od kąpiących się trzymasz 200 metrów, a gdzie są boje, pływasz za nimi (ust. 1 lit. δ).
• Woda ma co najmniej 150 cm głębokości (ust. 2).
• Kask i kamizelka asekuracyjna albo ochronna są obowiązkowe (ust. 3).
• Wypożyczone wingi wypływają i wracają oznaczonym korytarzem (ust. 4).

Kite i windsurfing dopuszczają pod warunkami młodszych (ΥΑ 2133.3/62620/2020, ΦΕΚ Β’ 4415 z 7 października 2020), wing w naszym odczytaniu nie. Szesnastolatek nie popływa na nim nawet pod okiem rodziców.

Art. 33 ust. 1 lit. α ΓΚΛ 20 zakazuje pływania na własnym sprzęcie przy wietrze ponad 5 stopni w skali Beauforta, czyli 38 km/h (około 20 węzłów), według komunikatu krajowej służby meteorologicznej. Tę samą granicę art. 32 ust. 1 lit. α stawia wypożyczalniom, które muszą mieć przenośny cyfrowy wiatromierz (ust. 2). Windsurfing i kite mogą pływać do 7 stopni (art. 13 ust. 1 lit. α, art. 37 ust. 5 lit. θ).

Sprzęt bez silnika odpływa najwyżej milę morską od brzegu, jeśli nie ustalono inaczej (art. 25 ust. 1 lit. α). Po alkoholu, narkotykach i lekach na wodę nie wchodzisz (ust. 3). Wypożyczalnia potrzebuje zgody urzędu portowego (art. 22 ust. 1) i łodzi ratunkowej o prędkości co najmniej 12 węzłów (art. 24 ust. 1). Za pierwsze naruszenie płaci od 500 do 5000 euro, za kolejne więcej (art. 39).

Przekład i odczytanie przepisów są nasze; to nie jest porada prawna.

Ile kosztuje tydzień z wingiem

Tydzień wypożyczenia kosztuje od 350 do 420 euro, zależnie od szkoły. Początkujący najpierw bierze lekcję, bo część szkół bez kursu sprzętu nie wypożycza. Po przeliczeniu na godzinę kurs kosztuje około 55 euro w Surfers Paradise, 70 euro w Kitesurfing Kos i 85 euro w Gone Surfing. Godzina z instruktorem tylko dla ciebie to 80 euro w Amouditis, 90 euro w Surfers Paradise i od 115 do 130 euro w ParosKite.

Co wchodzi w skład zestawu i co z niego wozić, opisujemy przy zestawie do wingfoila. Maestral nad Adriatykiem opisujemy przy wingfoilu w Chorwacji. Poza greckim sezonem szkół z wingiem jeździ się na Wyspy Kanaryjskie albo do Egiptu. Ten sam letni meltem wieje po drugiej stronie Morza Egejskiego, gdzie wingfoil w Turcji skupia się w zatoce Alaçatı.

Promy z Pireusu i czartery z Polski

Latem czartery z Polski latają na Rodos i Kos, do Heraklionu, Chanii i Prewezy.

Na Paros i Naxos płynie się promem z Pireusu przez cały rok. Z Kos na Rodos szybka łódź płynie mniej więcej dwie godziny, zwykły prom blisko trzy. Z Pireusu na Rodos to od 10 do 15 godzin.

Do Grecji wystarczy ważny dowód osobisty albo paszport. Gdy dowód zginie za granicą, mDowód go nie zastąpi. Karta EKUZ przy opłacanych składkach NFZ daje w Grecji podstawową opiekę medyczną, prywatne ubezpieczenie warto dokupić.

Numery alarmowe to 166 dla pogotowia, 100 dla policji, 1571 dla policji turystycznej, 199 dla straży pożarnej i europejski 112. Na większości plaż nie ma stanowiska ratownika.